Postoperative Rehabilitation

Rehabilitacja po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego lub kolanowego nie kończy się w szpitalu i nie przebiega liniowo. Fizjoterapeuci dzielą ją zwykle na cztery etapy. Granice między nimi są płynne – zależą od stanu pacjenta, rodzaju implantu, wieku i chorób współistniejących – ale orientacyjnie wyglądają tak:

• Faza wczesna szpitalna (1.-7. dzień po operacji) Pacjent jest jeszcze pod opieką oddziału ortopedycznego. Pionizacja, pierwsze kroki przy balkoniku lub o kulach, ćwiczenia oddechowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa. Cel: wstać, usiąść, pójść do toalety o własnych siłach.
• Faza wczesna pooperacyjna (1.-6. tydzień) Pacjent jest już w domu, czasem porusza się o kulach łokciowych. To moment, w którym mięśnie wokół operowanego stawu są jeszcze osłabione, a sam staw nie zniesie pełnego obciążenia. Tu wchodzi pierwszy turnus rehabilitacyjny: delikatna kinezyterapia, ćwiczenia w odciążeniu, fizykoterapia przeciwobrzękowa i przeciwbólowa, nauka prawidłowego chodu, praca nad zakresem ruchu.
• Faza usprawniania (6. tydzień - 3. miesiąc) Pacjent stopniowo odstawia kule, wraca do codziennych aktywności i podstawowych obowiązków zawodowych. Trening progresywny, ćwiczenia w wodzie (basen jest tu nieoceniony – odciąża staw, a jednocześnie pozwala wzmacniać mięśnie), praca nad propriocepcją i równowagą. Dobry moment na drugi turnus, jeśli pacjent przyjeżdżał wcześniej.
• Faza pełnego usprawniania (3.-6. miesiąc, czasem do 12. miesiąca) Powrót do aktywności rekreacyjnych – marsze, rower, pływanie, niektórzy pacjenci wracają do nart czy gry w tenisa, choć decyzja należy do operatora. Trening siłowy, stabilizacja, korekcja wzorców ruchowych. Po roku większość pacjentów funkcjonuje normalnie i nie myśli już o protezie na co dzień.

W praktyce 10-dniowy turnus w Villa Park MED&SPA najlepiej wpasowuje się w fazę 2. i 3. – kiedy pacjent wymaga intensywnej, codziennej pracy z fizjoterapeutą i dostępu do basenu, czyli czegoś, czego trudno zorganizować w warunkach domowych.

Lepiej pytać, co konkretnie powinien oferować ośrodek, żeby rehabilitacja po endoprotezie miała sens. Z perspektywy pacjenta liczy się kilka rzeczy:

• Indywidualny plan, nie schemat. Dwóch pacjentów po tej samej operacji może potrzebować zupełnie różnej pracy. Ośrodek powinien zaczynać od konsultacji z fizjoterapeutą, który układa terapię pod konkretną osobę.
• Ćwiczenia indywidualne, nie tylko grupowe. Sala z dwudziestoma pacjentami i jednym terapeutą nie zastąpi pracy jeden na jeden. W pakiecie pooperacyjnym Villa Park jest 16 jednostek ćwiczeń indywidualnych – to standard, którego warto szukać.
• Dostęp do basenu rehabilitacyjnego. Praca w wodzie odciąża operowany staw i pozwala bezpiecznie wcześniej zacząć ćwiczyć siłę i zakres ruchu. Bez basenu rehabilitacja po endoprotezie zatrzymuje się na podstawach.
• Pełen wachlarz fizykoterapii. Krioterapia miejscowa, magnetoterapia, laser, ultradźwięki, elektroterapia – każdy z tych zabiegów ma swoje wskazania. Dobry ośrodek dobiera je do etapu gojenia, a nie wpisuje wszystko każdemu po równo.
• Warunki sprzyjające regeneracji. Komfortowy pokój, dobre wyżywienie, miejsce na spokojny spacer. Stres i zmęczenie spowalniają gojenie tkanek – to nie marketing, tylko fizjologia.
• Zespół, którego można dopytać. Pacjent po endoprotezoplastyce ma realne pytania: czy mogę spać na boku, kiedy odstawić kule, dlaczego boli mnie po wczorajszych ćwiczeniach. Łatwy kontakt z fizjoterapeutą po godzinach zabiegowych zmienia jakość turnusu.

Villa Park MED & SPA leży w Ciechocinku – uzdrowisku z tradycją rehabilitacji ortopedycznej. Park Zdrojowy, tężnie, stosunkowo łagodny mikroklimat – to wszystko sprzyja regeneracji bardziej niż pobyt w mieście.